Өнгөрсөн жил Монголын Түүх(SS102)-ийг үзсэн боловч Сэрдарам багшийн лекцүүдэд сууж чадаагүй учраас энэ улирал сууж байна. Лекцүүд үнэхээр сонирхолтой болж байгааг илэрхийлэхдээ таатай байна. Өнөөдрийн лекц дээр надад хэдэн зүйлс илүү сонирхолыг минь татлаа. Үүнд монголчуудын хооллох  соёл, монгол гэр, соёлын ойлголтууд.

Монголчуудын хооллох ухаан нь шинжлэх ухааны үндэстэй гэж би боддог. Өрнийн болоод Дорнын аль ч чиглэлд. Дорнын шинжлэх ухаанаар Арга билигийн онолоор тайлбарлавал их зүйтэй мэт.

Өвөл мах идэх нь зүйтэй.

Арга билэгийн онол бол ерөөсөө бүх ертөнцийн хадгалагдах хууль юм. Масс хадгалагдах хууль, Энерги хадгалагдах хууль гэх мэт эдгээр хуулиуд нь ерөнхий бүх ертөнцийн хадгалагдах хуулиас салбарласан болно. Арга билэг нь харилцан хоорондоо шүтэлцээтэй. Арга нь ихэсвэл билэг нь буурна, Билэг нь ихэсвэл арга нь буурна. За тийм бол үүнтэй нэгэн адил Өвөл хүний гадна дулаан буурдаг. Тиймээс арга билэгийн онол ёсоор дотор дулаан өсдөг. Энэ үед мах мэтийн өндөр илчээр боловсордог хоол идэж биеийн дотор дулааныг тогворжуулж улмаар дотор дулаан тогтворжиход гадна дулаан тогтворжин тэнцвэртэй байдал бий болон арга билэг тэнцвэртэй болдог байна. Хэрвээ архи, халуун ногоо мэтийг  өвөл хэрэглэвэл дотор дулааныг ихээр нэмэгдүүлж гал дээр гал нэмэхтэй адил хүний дотор дулаан өндөр байсаар байтал дээр нь дотор дулаан нэмэгдүүлдэг хүнс хэрэглэх нь зохисгүй нь харагдаж байна. Харин зун бол яг эсрэгээр. Хүний биеийн гадна дулаан өсөж улмаар биеийн дотор дулаан буурдаг. Энэ үед мах мэтийн их илчээр иддэг хүнс хэрэглэвэл биеийн дотор дулаанаар боловсруулж үл чадах бөгөөд битүү саванд мах хийсэнтэй адил болно. Эндээс харахад монголчуудын хооллох соёл гэдэг агуу ухаан байсан нь харагдаж байна. Харамсалтай бид энэхүү соёлоо алдсан ард түмэн. Жилийн дөрвөн өдөр дан мах мах гэсээр арга билэг үл тэнцвэржин өвчин бий болох үндэс болдог.

Монгол гэр дээр хийсэн миний үнэлэлт.

L урттай уяагаар хамгийн их талбайтай  дүрс үүсгэх.

• Гурвалжин дүрс үүсгэе.
• Нэг талын урт=L/3;
• Талбай = язгуур(3)*L*L/36
• Дөрвөлжин дүрс үүсгэе.
• Нэг талын урт=L/4;
• Талбай = L*L/16;
• Гэх мэтээр n өнцөгтийг үүсгэе.
• Нэг талын урт=L/n;
• Талбай = L*L/(4*n*tan(pi/n));
• Энэ томъёоноос талын тоо ихсэх тусам талбай ихсэж байна.
• Тэгвэл талын тоогоо хязгааргүй олон гэж үзье.
• n->хязгааргүй.
• (нэгдүгээр гайхамшигт хязгаарыг ашиглана)
  
• Талбай = L*L/(4*pi) болно.
• Хязгааргүй талтай олон талт дүрс бол Дугуй юм. Дээрх томъёог бол дугуйн талбай олох томъёо юм.
  
• L=2*pi*R байдгийг ашиглан хувирган бичвэл.
• Талбай = 2*pi*R*R болж бидний мэддэг дугуйн талбай гарлаа.

Эндээс юу гэж дүгнэх вэ? гэвэл L урттай утсаар тойрог хийвэл доторх талбай нь хамгийн их байна гэсэн үг. Тиймээс Монголчууд гэр хамгийн их багтаамжтай байхаар зохиогдсон байна.

Бид "Монголын Түүх" блогоо нээгээд бүтэн жил өнгөрчээ.Энэ хугацаанд блогтоо аль болох сонирхолтой мэдээллийг орууллахыг эрмэлзсэн билээ. Зарим мэдээллийг вэб хуудсуудаас, заримыг нь номноос, заримыг нь сониноос гэх мэт олон эх сурвалжаас мэдээллээ оруулсаар ирсэн. Ингэсээр энэ нэг жилд 100 бичлэг оруулжээ.Бид нарт байнга урмаар тусалж дэмждэг, манай блогийг үүсгэн байгуулахад нөлөөлсөн Түүхийн ухааны доктор,Дэд профессор Сэрдарам багшдаа баярлаж талархсанаа илэрхийлье.

Бид түүхийн блогоо цаашид улам сайн хөтөлсөөр байх болно.

|

Зууны Шуудан
2008/09/25 - 17:18, Пүрэв гараг

Тайвань улсаас манай улсын төв музейд Чингис хааны зургийг хувилан дурсгаж байв. Энэ зургийг зурсан зураачийн талаар судалгаа хийсэн Хай Жун Шүн (Баатар хай)-ий бичсэн Тайвань улсын хааны ордны музейд хадгалж буй Чингис хааны хөргийн тухай судалгаа өгүүллийг нийтэлж байна. Доктор М.Отгон Тайвань улсад ажлаар очих үедээ Хай Жун Шүнтэй уулзаад уг өгүүллийг орчуулсан юм.
Хай жун Шүн /Баатар хай/ Тайпэй хотын Хааны ордны музейд хадгалж буй Чингис хааны хөргийг нь дэлхий дахин хүлээн зөвшөөрсөн билээ.
Гэвч уг хөргүүд хэний бүтээл болох нь тодорхой бус байдаг. Түүхийн эх сурвалжаас хөргийн байдал болон зургийн бүтээгдсэн арга техникийг үндэслэн үзэхэд Аниге, Лио Хуан Дао болон Хи Лие Хуа Сан гэсэн гурван зураач зурсан байх магадлалтай байдаг.

Эцэст нь хөргийн доор зураачийн нэр, гарын үсэг тавигдаагүй, мөн Богд эзэн Чингис хааны хөргийн тухай ярих нь хориотой байсан учраас дан ганц түүхийн эх сурвалжид тэмдэглэсэн материалаас үзэхэд Чингис хааны хөргийг зурсан зураач нь ганц He Lie Huo Sun хэмээн тодорхой тэмдэглэсэн байдаг.

Их Монгол Улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойн баярын үед Тайванийн Хааны ордны музейн дарга Lin Man Li нь музейд хадгалж байсан Юань улсын хаад, хатдын хөрөг тус бүрийг сүүлийн үеийн технологиор тус бүр нэг хувь хувилан 2006 оны зургадугаар сарын 09-ны өдөр Монгол Улсын Засгийн газраас зохион байгуулсан хандивын ёслол дээр өөрийн биеэр гардуулан өгснөөр уг хөргүүд Чингис хааны ёслолын ордонд үүрд хадгалагдан үлдсэн юм. Хэдийгээр Юань улс өмнөх династи Сүн улс шиг хаадын хөргийг зурах тусгай хүрээлэн байгаагүй, мөн уг хөргүүд дээр зураачийн нэр тавигдаагүй нь энэ олон хаад хатдын хөргийг хэн зурсан нь тодорхойгүй байсан учраас уг хандивын ёслол дээр уригдсан олны сонирхлыг татаж байсан юм. Иймд миний бие энэхүү нууцыг нээхийг зорьсон юм.