Өнгөрсөн жил Монголын Түүх(SS102)-ийг үзсэн боловч Сэрдарам багшийн лекцүүдэд сууж чадаагүй учраас энэ улирал сууж байна. Лекцүүд үнэхээр сонирхолтой болж байгааг илэрхийлэхдээ таатай байна. Өнөөдрийн лекц дээр надад хэдэн зүйлс илүү сонирхолыг минь татлаа. Үүнд монголчуудын хооллох соёл, монгол гэр, соёлын ойлголтууд.
Монголчуудын хооллох ухаан нь шинжлэх ухааны үндэстэй гэж би боддог. Өрнийн болоод Дорнын аль ч чиглэлд. Дорнын шинжлэх ухаанаар Арга билигийн онолоор тайлбарлавал их зүйтэй мэт.
Өвөл мах идэх нь зүйтэй.
Арга билэгийн онол бол ерөөсөө бүх ертөнцийн хадгалагдах хууль юм. Масс хадгалагдах хууль, Энерги хадгалагдах хууль гэх мэт эдгээр хуулиуд нь ерөнхий бүх ертөнцийн хадгалагдах хуулиас салбарласан болно. Арга билэг нь харилцан хоорондоо шүтэлцээтэй. Арга нь ихэсвэл билэг нь буурна, Билэг нь ихэсвэл арга нь буурна. За тийм бол үүнтэй нэгэн адил Өвөл хүний гадна дулаан буурдаг. Тиймээс арга билэгийн онол ёсоор дотор дулаан өсдөг. Энэ үед мах мэтийн өндөр илчээр боловсордог хоол идэж биеийн дотор дулааныг тогворжуулж улмаар дотор дулаан тогтворжиход гадна дулаан тогтворжин тэнцвэртэй байдал бий болон арга билэг тэнцвэртэй болдог байна. Хэрвээ архи, халуун ногоо мэтийг өвөл хэрэглэвэл дотор дулааныг ихээр нэмэгдүүлж гал дээр гал нэмэхтэй адил хүний дотор дулаан өндөр байсаар байтал дээр нь дотор дулаан нэмэгдүүлдэг хүнс хэрэглэх нь зохисгүй нь харагдаж байна. Харин зун бол яг эсрэгээр. Хүний биеийн гадна дулаан өсөж улмаар биеийн дотор дулаан буурдаг. Энэ үед мах мэтийн их илчээр иддэг хүнс хэрэглэвэл биеийн дотор дулаанаар боловсруулж үл чадах бөгөөд битүү саванд мах хийсэнтэй адил болно. Эндээс харахад монголчуудын хооллох соёл гэдэг агуу ухаан байсан нь харагдаж байна. Харамсалтай бид энэхүү соёлоо алдсан ард түмэн. Жилийн дөрвөн өдөр дан мах мах гэсээр арга билэг үл тэнцвэржин өвчин бий болох үндэс болдог.

Монгол гэр дээр хийсэн миний үнэлэлт.
L урттай уяагаар хамгийн их талбайтай дүрс үүсгэх.
- Гурвалжин дүрс үүсгэе.
- Нэг талын урт=L/3;
- Талбай = язгуур(3)*L*L/36
- Дөрвөлжин дүрс үүсгэе.
- Нэг талын урт=L/4;
- Талбай = L*L/16;
- Гэх мэтээр n өнцөгтийг үүсгэе.
- Нэг талын урт=L/n;
- Талбай = L*L/(4*n*tan(pi/n));
- Энэ томъёоноос талын тоо ихсэх тусам талбай ихсэж байна.
- Тэгвэл талын тоогоо хязгааргүй олон гэж үзье.
- n->хязгааргүй.
- (нэгдүгээр гайхамшигт хязгаарыг ашиглана)
- Талбай = L*L/(4*pi) болно.
- Хязгааргүй талтай олон талт дүрс бол Дугуй юм. Дээрх томъёог бол дугуйн талбай олох томъёо юм.
- L=2*pi*R байдгийг ашиглан хувирган бичвэл.
- Талбай = 2*pi*R*R болж бидний мэддэг дугуйн талбай гарлаа.
Эндээс юу гэж дүгнэх вэ? гэвэл L урттай утсаар тойрог хийвэл доторх талбай нь хамгийн их байна гэсэн үг. Тиймээс Монголчууд гэр хамгийн их багтаамжтай байхаар зохиогдсон байна.




Уншигч та бүхэн хаа байсан Японы сакура буюу интоор жимсны мод монголд ургаж байна гэдэгт гайхаж байна уу?
Одоо тэгвэл та үүнийг уншаад гайхахгүй болно. Энэхүү сакура модыг Японы баатар эр тарьсан юм. Тэр баатарыг монголчууд Морьт баатар гэж дууддаг байсан.
Манай орны уудам нутгаас олсон, олдсоор байгаа чулуу, хүрэл, төмөр зэвсгийн үеийн хөшөө дурсгалууд нь монгол нутагт оршиж байсан хүмүүсийн соёл, маш балар үед үүсэн хөгжиж байжээ гэдгийг баталж байна.
13-р зууны эхэн хагаст Монголын эзэнт гүрний үед ерөнхий уран барилгач гэдэг тусгай албан тушаал байсан нь орд харшийн барилгыг нь хэр анхаарч байсны гэрч юм.
Өгөдэй хаан 1235 онд Хархорум хотод асар том ордон бариулж Их хуралдай зарлан хуралдуулж байжээ. Мөнх хааны үед нүд баясгаж, сэтгэл сэргээсэн гайхамшигтай сайхан тэр ордонд зочилсон В.Рубрук бичихдээ: "Би Түмэн Амгалан хэмээх олон баганат тэр ордонд очиж орос архитектор, унгар техникч, бас
Өнөөдөр Монголын зэвсэгт хүчний 88 жилийн ойн баяр тохиож байна. Гэхдээ олон хүнд 1921 оны 03 дугаар сарын 18-наас үндэсний зэвсэгт хүчин маань бүрэлдэн бий болсон мэт санагдаж болох юм. Тиймээ, энэ баярын нэр томъёог бодож үзэх ёстой мэт санагдаж байгаагаа нуух юун. Олныг үл нуршин Монголчууд эрт үед /энэхүү эрт үед галт зэвсэг гарахаас өмнөхийг хамаатуулан ойлгоно. Л.Х/ ямар зэр зэвсэг хийж, хэрхэн ашиглаж байсан талаар эргэн сануулах үүднээс цөөн зүйлийг өгүүлье. 